W skrócie · stan na 13.11.2026

  • Bieżącą liczbę P.S.A. należy odczytywać z danych dynamicznych, a nie z wartości wpisanej na stałe w artykule.
  • Udział tej formy to liczba rejestracji P.S.A. podzielona przez sumę rejestracji wszystkich form objętych tym samym zestawieniem i okresem.
  • P.S.A. może utworzyć jedna albo więcej osób, ale nie może jej zawiązać wyłącznie jednoosobowa spółka z o.o.
  • Kapitał akcyjny wynosi co najmniej 1 zł, lecz nie jest to informacja o realnych kosztach ani potrzebach finansowych biznesu.
  • KRS nie daje podstaw do budowania demograficznego profilu założycieli według wieku, płci czy zawodu.

Prosta spółka akcyjna jest jedną z form spółek kapitałowych ujawnianych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Pytanie, ile takich podmiotów powstaje, można rozpatrywać na podstawie strumienia rejestracji. Pytanie „kto je zakłada” wymaga większej ostrożności: przepisy określają, kto może być akcjonariuszem założycielem, ale zbiorcze dane rejestrowe nie tworzą reprezentatywnego profilu społecznego tych osób.

Dlatego rozdzielamy dwie kwestie. Najpierw pokazujemy, jak odczytać udział P.S.A. w nowych wpisach. Następnie wyjaśniamy konstrukcję prawną, dostępne ścieżki zawarcia umowy oraz granice wniosków, które można wyprowadzić z KRS. Szersze tło daje analiza ile spółek powstaje dziennie, a porównanie form rozwija równoległy tekst jakie spółki zakłada się w Polsce.

Prosta spółka akcyjna: ile ich powstaje?

Nie ma jednej liczby aktualnej bez wskazania okresu. Można policzyć rejestracje z dnia, tygodnia, miesiąca albo całego zakresu dostępnego w bazie, lecz wyniki odpowiadają na różne pytania. Krótki okres pokazuje bieżący napływ wpisów i jest podatny na weekendy, święta oraz rytm udostępniania danych. Dłuższy okres lepiej nadaje się do oceny pozycji P.S.A. wśród innych form prawnych.

Dziennik Firm traktuje rejestrację jako zdarzenie formalne wykryte w monitorowanym zbiorze KRS. Nie jest to równoznaczne z rozpoczęciem sprzedaży, zatrudnieniem pracowników ani uzyskaniem przychodów. Daty przygotowania umowy, złożenia wniosku, wpisu do rejestru i wykrycia zdarzenia również nie muszą się pokrywać. Bieżący strumień można śledzić na stronie nowych spółek w KRS.

Ważne: liczba P.S.A. bez zakresu dat i wspólnej definicji rejestracji nie nadaje się do porównań. Ten sam okres i ten sam zbiór muszą obowiązywać zarówno w liczniku, jak i w mianowniku.

Jak czytać udział P.S.A. w nowych rejestracjach?

Poniższy moduł grupuje rejestracje według formy prawnej. Wartości zmieniają się wraz z aktualizacją bazy, dlatego nie przepisujemy ich do treści artykułu.

Spółki z wpisem w KRS, 1.10.2026–19.11.2026. Źródło: Biuletyn i odpisy pełne KRS, opracowanie Dziennika Firm.
Forma prawnaNowe spółki
sp. z o.o.8 105
fundacja268
P.S.A.197
sp.k.159
spółdzielnia122
sp.j.114
stowarzyszenie55
brak danych22
S.A.16
sp.p.11
S.K.A.8
związek pracodawców3
Razem9 080

Udział P.S.A. należy obliczać według prostego schematu: liczba rejestracji prostych spółek akcyjnych / suma rejestracji wszystkich form widocznych w tym samym zestawieniu × 100%. Jeżeli moduł zmienia zakres czasu albo zestaw uwzględnionych form, wynik udziału także się zmieni. Nie wolno zestawiać licznika z jednego okresu z mianownikiem z innego.

Sam udział opisuje strukturę rejestracji, nie jakość ani trwałość nowych podmiotów. Wzrost może oznaczać, że przybyło P.S.A., że zmniejszyła się liczba rejestracji innych form albo że oba zjawiska wystąpiły jednocześnie. Dlatego obok procentu trzeba sprawdzić wartości bezwzględne i zakres dat. Zasady gromadzenia oraz porządkowania zdarzeń opisuje strona źródła i metodyka.

Kto może założyć prostą spółkę akcyjną?

Art. 3001 § 1 Kodeksu spółek handlowych stanowi, że prostą spółkę akcyjną może utworzyć jedna albo więcej osób w każdym celu prawnie dopuszczalnym, chyba że ustawa stanowi inaczej. „Osoba” nie oznacza tu wyłącznie osoby fizycznej. Konstrukcja dopuszcza również udział podmiotów mających zdolność do bycia akcjonariuszem, zależnie od ich sytuacji prawnej.

Istnieje wyraźny wyjątek: zgodnie z art. 3001 § 2 P.S.A. nie może zostać zawiązana wyłącznie przez jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Przepis nie mówi, że jednoosobowa P.S.A. jest zakazana. Może mieć jednego akcjonariusza, o ile założycielska konfiguracja nie narusza wskazanego ograniczenia.

Akcjonariusze są zobowiązani do świadczeń określonych w umowie spółki, a na podstawie art. 3001 § 4 nie odpowiadają za zobowiązania spółki. Jest to zasada dotycząca odpowiedzialności akcjonariusza w tej roli. Nie należy jej rozszerzać na każdą możliwą odpowiedzialność wynikającą z innej funkcji, czynu albo odrębnego przepisu.

Jak można zarejestrować P.S.A.?

KSH przewiduje dwie podstawowe ścieżki zawarcia umowy. Pierwsza to umowa w formie aktu notarialnego. Pozwala dostosować postanowienia do bardziej złożonej struktury praw i wkładów. Druga wykorzystuje wzorzec umowy w systemie teleinformatycznym, kojarzony z trybem S24. W tym wariancie formularz jest wypełniany w systemie i podpisywany kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo osobistym.

Różnica dotyczy nie tylko kanału złożenia dokumentów. Jeżeli umowę zawarto przy użyciu wzorca, na pokrycie akcji pierwszej emisji można wnieść wyłącznie wkłady pieniężne. Tymczasem ogólna konstrukcja P.S.A. dopuszcza wkłady pieniężne i niepieniężne, a wkładem niepieniężnym może być świadczenie pracy lub usług. Akcje nie mają wartości nominalnej, nie stanowią części kapitału akcyjnego i są niepodzielne.

Do powstania spółki art. 3004 wymaga zawarcia umowy, ustanowienia wymaganych organów, wniesienia wkładów na pokrycie kapitału akcyjnego co najmniej w ustawowym minimum oraz wpisu do rejestru. Odczytując konkretny wpis, warto oddzielić zawarcie umowy od końcowego wpisu P.S.A. do KRS. Pola i chronologię dokumentu rejestrowego objaśnia poradnik jak czytać odpis KRS.

Dwie ścieżki zawarcia umowy P.S.A. — stan na 13.11.2026
ElementAkt notarialnyWzorzec w systemie
Forma umowyAkt notarialnyFormularz w systemie teleinformatycznym
PodpisZgodnie z wymogami czynności notarialnejKwalifikowany, zaufany albo osobisty
Wkłady na akcje pierwszej emisjiMożliwe pieniężne i niepieniężne na zasadach KSHWyłącznie pieniężne
Elastyczność treściWiększa możliwość indywidualizacjiTreść ograniczona konstrukcją wzorca

Co naprawdę oznacza kapitał akcyjny wynoszący 1 zł?

Art. 3003 § 1 KSH określa minimalny kapitał akcyjny na 1 zł. To ustawowy próg konstrukcyjny, a nie wycena spółki, budżet jej działalności ani potwierdzenie wypłacalności. Firma potrzebuje środków adekwatnych do kosztów produktu, usług, podatków, umów, technologii i zobowiązań. W konkretnym przedsięwzięciu kwota potrzebna operacyjnie może być wielokrotnie wyższa.

Wysokości kapitału akcyjnego nie określa się w umowie spółki, a jej zmiany nie wymagają stosowania przepisów o zmianie umowy. Nie znaczy to jednak, że pieniądze spółki można swobodnie wypłacać. KSH przewiduje reguły ochronne dotyczące między innymi wypłat z kapitału i zdolności wykonywania wymagalnych zobowiązań. Hasło „spółka za 1 zł” pomija więc zasadniczą różnicę między minimum prawnym a finansowaniem rzeczywistej działalności.

Czego KRS nie mówi o osobach zakładających P.S.A.?

Odpis konkretnej spółki i dokumenty rejestrowe służą identyfikacji podmiotu, jego organów, reprezentacji oraz ujawnionych zdarzeń. Zbiorcze dane o rejestracjach pozwalają policzyć formy prawne i obserwować ich napływ. Nie stanowią jednak badania demograficznego założycieli.

Na tej podstawie nie należy twierdzić, jaki jest typowy wiek, płeć, zawód, wykształcenie czy motywacja osoby wybierającej P.S.A. Funkcja w organie nie musi oznaczać statusu założyciela, a aktualny stan rejestru nie zawsze odtwarza pierwotny skład. Osoby prawne i inne podmioty dodatkowo utrudniają sprowadzenie odpowiedzi do profilu człowieka.

Rzetelna odpowiedź na pytanie „kto” jest zatem prawna, nie demograficzna: P.S.A. może zostać utworzona przez jedną albo więcej osób, z ustawowym wyłączeniem wskazanej konfiguracji jednoosobowej spółki z o.o. Dalej można opisać rodzaj umowy i wkładów, ale nie cechy społeczne założycieli bez osobnego, poprawnie zaprojektowanego badania.

Skąd pochodzą dane i jak je weryfikować?

Pierwszym źródłem zasad tworzenia P.S.A. jest Kodeks spółek handlowych. Dla omawianych kwestii kluczowe są art. 3001–3004, a dla dwóch sposobów zawarcia umowy także art. 3006–3007. Drugim źródłem są publiczne dane KRS udostępniane przez Ministerstwo Sprawiedliwości, wykorzystywane do weryfikacji wpisów i budowy zestawień zdarzeń.

API KRS i odpisy pomagają sprawdzać konkretne rekordy, lecz nie zastępują kompletnej statystyki demograficznej. Przy analizie liczby rejestracji trzeba zachować wspólny okres, zakres form i definicję zdarzenia, a wynik traktować jako obraz monitorowanej bazy. Dane dynamiczne mogą zostać uzupełnione lub uporządkowane po kolejnej aktualizacji.

  1. Kodeks spółek handlowych, tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 18 — art. 3001–3007.
  2. Ministerstwo Sprawiedliwości: Krajowy Rejestr Sądowy — oficjalne informacje oraz odsyłacze do wyszukiwarki, PRS i usług rejestrowych.
  3. Dziennik Firm: źródła i metodyka — zakres monitoringu, definicje zdarzeń i ograniczenia interpretacji.

Aktualizacja: 13 listopada 2026 r. Zweryfikowaliśmy przepisy KSH w tekście jednolitym Dz.U. 2024 poz. 18 oraz oficjalne kanały KRS Ministerstwa Sprawiedliwości. Moduł liczbowy pozostaje dynamiczny i może pokazywać inne wartości po kolejnych aktualizacjach bazy.

Newsletter

Dziennik Firm o 7:00

W dni robocze rano: ile spółek powstało, ile poszło w likwidację i upadłość, najważniejsze wpisy w KRS i nowe teksty redakcji. Jeden e-mail, kilka minut czytania.